Hãng xe nào thực sự thống trị thị trường ô tô Trung Quốc?
Bốn “gã khổng lồ” chiếm hơn nửa doanh số
Theo phân tích của chuyên gia Felipe Munoz, thị trường ô tô Trung Quốc - thị trường lớn nhất thế giới hiện không phải là sân chơi cân bằng giữa hàng trăm thương hiệu, mà đang bị thống trị bởi bốn tập đoàn BYD, Geely, Chery và Changan. Tổng cộng, bốn cái tên này kiểm soát tới 56% thị phần trong nước.
Chery là thương hiệu nhà nước có sức ảnh hưởng rộng lớn, hiện quản lý nhiều nhãn hiệu con như Omoda, Jetour, Luxeed và Jaecoo. Changan cũng có nguồn gốc nhà nước, vận hành các thương hiệu Avatr, Deepal, Nevo, cùng nhiều liên doanh quốc tế. Geely nổi tiếng nhờ chiến lược “gom thương hiệu”, khi nắm quyền sở hữu hoặc đầu tư vào hàng loạt tên tuổi từ Zeekr, Lynk & Co, Proton, Lotus, Smart, Polestar cho đến Volvo.
Trong khi đó, BYD – hãng xe điện lớn nhất Trung Quốc đang trở thành biểu tượng toàn cầu với doanh số vượt trội, đồng thời sở hữu các thương hiệu con như YangWang (xe sang) và Fang Cheng Bao (SUV địa hình).
Áp lực sống còn với thương hiệu nhỏ và startup EV
Ngoài 4 tập đoàn lớn của Trung Quốc, các tập đoàn lớn khác bao gồm SAIC, sở hữu các thương hiệu MG , LDV, Maxus, IM và Roewe; JAC, sở hữu Maextro, JAC, Evo và Nord; BAIC, sở hữu Arcfox, Foton, Tiger và Stelato; và Dongfeng, sở hữu các thương hiệu MHero, Voyah, Lingxi, Nammi và Venucia.
Biểu đồ cũng chỉ ra rằng, ngoài bốn tập đoàn thống trị, phần lớn các thương hiệu nhỏ khó có thể tồn tại độc lập lâu dài. Những cái tên ít được biết đến, với nguồn lực hạn chế về công nghệ và tài chính, gần như chắc chắn sẽ biến mất hoặc bị sáp nhập trong vòng 5–10 năm tới.
Ngay cả những startup EV từng nổi bật như Nio, Xpeng, Li Auto, Leapmotor hay Xiaomi cũng đang chịu sức ép khủng khiếp từ các đối thủ lớn. Trong khi họ vẫn duy trì hoạt động và xây dựng thương hiệu riêng, khả năng cạnh tranh về giá, quy mô sản xuất và chuỗi cung ứng khiến con đường phía trước ngày càng khó khăn.
Munoz còn trình bày một “kim tự tháp thương hiệu” để minh họa cấu trúc ngành. Ở đỉnh là các thương hiệu siêu sang như Hongqi, YangWang và Maextro, tiếp đến là nhóm công nghệ cao gồm Nio, Li Auto và Xiaomi. Bên dưới là các thương hiệu cao cấp như Stelato, Denza, Zeekr và Xpeng đang hướng đến nhóm khách hàng đề cao sự sang trọng và công nghệ. Ngược lại, phân khúc giá rẻ vẫn có sự hiện diện của Sinogold, Hima hay Pocco, nhưng ngày càng mờ nhạt khi người tiêu dùng dần chuyển sang những mẫu xe thông minh, hiện đại và giàu kết nối hơn.
Tương lai ngành ô tô Trung Quốc
Mặc dù hiện tại bản đồ ô tô Trung Quốc tràn ngập hàng trăm thương hiệu, nhưng rất khó để tất cả có thể tồn tại trong vòng 10 năm tới. Các tập đoàn lớn chắc chắn sẽ tiếp tục hoạt động, song nhiều thương hiệu con có thể sẽ bị sáp nhập hoặc biến mất hoàn toàn, tương tự như những gì từng xảy ra tại phương Tây với Pontiac, Oldsmobile hay Sunbeam.
Điều quan trọng là ngành ô tô Trung Quốc sẽ không biến mất. Ngược lại, các hãng lớn đến từ quốc gia này chắc chắn vẫn đóng vai trò then chốt trong thị trường toàn cầu, tiếp tục định hình xu hướng và tạo sức ép cạnh tranh mạnh mẽ với các thương hiệu phương Tây trong nhiều năm tới.
