BYD trình làng công nghệ sạc siêu nhanh: Tương lai xe điện đã đến gần?
Khả năng sạc đầy pin trong vài phút đang được kỳ vọng sẽ xóa bỏ nỗi lo về phạm vi di chuyển, một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phổ biến của EV. Với hai mẫu EV mới có thể di chuyển 400 km chỉ sau 5 phút sạc, BYD kỳ vọng rằng công nghệ sạc siêu nhanh sẽ là đòn bẩy đưa xe điện đến gần hơn với số đông người tiêu dùng.
Hai mẫu xe sạc siêu nhanh của BYD đã mở bán theo hình thức đặt trước sau khi ra được giới thiệu vào tháng 3/2015. Đến tháng 6, công ty cho biết đã bắt đầu lắp đặt một số trạm sạc siêu nhanh tại châu Âu.
Nguyên lý hoạt động
Khác với công nghệ sạc cũ sử dụng dòng điện xoay chiều, các trạm sạc nhanh truyền trực tiếp dòng điện một chiều vào pin, giúp rút ngắn thời gian sạc đáng kể. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cả hệ thống sạc lẫn pin phải chịu được điện áp cực cao.
BYD đã sử dụng pin lithium sắt phosphate, một loại vật liệu ít sinh nhiệt hơn và có tuổi thọ cao hơn so với pin lithium-ion thông thường. Hệ thống sạc nhanh của hãng có công suất tối đa lên đến 1.360 kW, trong khi mức phổ biến hiện tại chỉ dao động từ 50-350 kW. Các bộ sạc dân dụng tại nhà thường chỉ đạt 3-7 kW, mất tới 8-12 giờ để sạc đầy pin.
Công nghệ sạc vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro
Công nghệ sạc siêu nhanh giúp xe điện trở nên phù hợp hơn với các chuyến đi dài, điểm yếu cố hữu của EV so với xe chạy xăng. Tuy nhiên, tốc độ sạc cao cũng làm gia tăng nguy cơ an toàn, như quá nhiệt hoặc cháy nổ, đặc biệt với các loại pin không được thiết kế cho dòng điện lớn.
Ngoài ra, chi phí xây dựng mạng lưới sạc công suất cao sẽ rất lớn, đặc biệt tại các khu vực chưa có nền tảng hạ tầng điện mạnh. Người dùng cũng phải trả nhiều tiền hơn để sử dụng dịch vụ sạc siêu nhanh, trong khi sạc qua đêm tại nhà vẫn là lựa chọn rẻ và ổn định hơn.
Việc triển khai rộng rãi các trạm sạc siêu nhanh sẽ cần thời gian và đầu tư lớn vào hạ tầng điện lưới. Theo ông Ryan Fisher, trưởng bộ phận nghiên cứu về hạ tầng sạc tại BloombergNEF, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ, mà ở khả năng phổ biến các bộ sạc.
Ở góc độ môi trường, hiệu quả của công nghệ sạc nhanh sẽ phụ thuộc vào nguồn năng lượng đầu vào. Nếu điện năng vẫn chủ yếu đến từ nhiên liệu hóa thạch, thì lợi ích khí thải từ EV sẽ bị suy giảm. Mặt khác, sạc nhanh vào giờ cao điểm cũng có thể gây áp lực lên lưới điện và làm tăng phát thải.
Hạ tầng đang được đẩy mạnh phát triển
Theo Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), thế giới hiện có khoảng 2 triệu trạm sạc nhanh (trên 22kW) và hơn 150.000 trạm sạc siêu nhanh (trên 150kW). Chi phí lắp đặt trạm sạc siêu nhanh đã giảm 20% kể từ năm 2022, giúp tăng tốc triển khai hạ tầng.
Các hãng xe và chính phủ đều đang rót tiền vào công nghệ sạc nhanh. Liên minh châu Âu đã phân bổ 1 tỷ euro cho hạ tầng sạc xe tải và xe buýt điện trong năm 2025. Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Trump dù cắt giảm nhiều chương trình khí hậu, vẫn tái khởi động một quỹ trị giá 5 tỷ USD để lắp đặt trạm sạc cao tốc trên toàn quốc.
Với tốc độ phát triển hạ tầng và công nghệ như hiện nay, sạc siêu nhanh có thể không chỉ là một “chiêu bài quảng cáo”, mà sẽ sớm trở thành chuẩn mực mới cho ngành công nghiệp EV toàn cầu.
